Vriesdrogen (ook wel lyofilisatie genoemd) is een techniek die wordt gebruikt om onder andere voedsel langer houdbaar te maken, waarbij de vitamines, mineralen en andere werkzame stoffen bijna volledig behouden blijven.
Vriesdrogen bestaat uit drie stappen:
In de eerste stap wordt het product bij zeer lage temperaturen (tot -80 C°) ingevroren. De lage temperaturen zorgen ervoor dat het product snel bevriest. Op die manier worden kleinere ijskristallen gevormd, en blijft de kwaliteit perfect behouden.
Wanneer het product bevroren is, wordt het ijs onder een vacuüm en bij iets hogere temperaturen verwijderd door middel van zogenaamde sublimatie. Dit zorgt ervoor dat het ijs meteen verdampt, terwijl de smaak en textuur nog optimaal behouden blijven.
Tot slot wordt het voedsel verder gedroogd, zodat het laatste aanwezige water wordt verwijderd.
(lees verder onder de afbeelding)
Wat zijn de voordelen van vriesdrogen?
Vriesdrogen heeft verschillende voordelen:
- De voedingsstoffen blijven optimaal behouden.
- De kleur, structuur en textuur van het product blijven behouden.
- Gevriesdroogde voeding heeft een lange houdbaarheid, zonder bewaard te moeten worden in de koelkast.
- Gevriesdroogde voeding is lichter in gewicht, waardoor minder energie nodig is voor transport.
- Het vriesdroogproces is makkelijk om te keren door water toe te voegen aan het gevriesdroogde product.
Waar komt vriesdrogen vandaan?
Het is niet helemaal duidelijk wie de vriesdroogtechniek heeft uitgevonden. Volgens sommigen dateert de uitvinding van vriesdrogen al van de Inca-stammen uit Zuid-Amerika. De Inca's lieten voedsel 's nachts op grote hoogte bevriezen en lieten het vervolgens in de zon drogen. Maar vriesdrogen zoals we het vandaag kennen, is schatplichtig aan verschillende uitvindingen doorheen de geschiedenis.
Waarvoor wordt vriesdrogen gebruikt?
Vriesdrogen wordt voornamelijk gebruikt om voedingsmiddelen met een beperkte houdbaarheidsdatum te conserveren. Zo wordt het gebruikt voor instantkoffie, soepen of knapperige gedroogde vruchten zoals aardbeien. Daarnaast wordt het ook toegepast voor biologische toepassingen, medicijnen, poeders (op basis van groenten of fruit) en expeditievoeding.
Is gevriesdroogde voeding gezond?
Bewerkte voedingsmiddelen, waarbij voedingsmiddelen een bepaalde vorm van bewerking ondergaan voordat ze worden geconsumeerd, genieten geen goede reputatie. Bewerking kan er onder andere voor zorgen dat de aanwezige voedingsstoffen (althans een deel ervan) verloren gaan. Bovendien worden er bij de bewerking vaak additieven zoals bewaarmiddelen en kleurstoffen gebruikt.
Bij vriesdrogen worden er echter geen additieven toegevoegd (althans niet bij de producten van Stashed), terwijl de aanwezige voedingsstoffen bijna 100% behouden blijven. Daarom wordt gevriesdroogde voeding door verschillende wetenschappelijke instanties als zeer gezond beschouwd. Zo is vriesdrogen volgens onderzoek van het Institute of Nutrition and Functional Foods in Quebec, Canada, één van de beste methoden om water uit een product te verwijderen. In sommige gevallen is gevriesdroogde voeding zelfs gezonder dan 'verse' voeding, omdat deze laatste kwaliteitsverlies ondergaat door transport en vervolgens het bewaren ervan thuis.
